Afscheid van een jonge moeder
Rituelen

Uitvaart van een jonge moeder

Hoe maak ik een mooi afscheidsritueel voor een moeder die veel te jong overlijdt?

Ik plaatste een bericht op LinkedIn waarin ik de uitvaart van een jonge moeder beschreef. Dat kwam wel aan. Bijna 10.000 keer is het bekeken en vele reacties werden achtergelaten. Het leeft blijkbaar nogal. Het raakt mensen. En dat is mooi.

Hoe maak ik een uitvaartceremonie?

Het raakt me dat dit anderen blijkbaar zo raakt. ‘Ik doe gewoon mijn werk’. Denk ik dan. Het leert me dat dat dus niet zo gewoon is. Én dat ik er meer over mag delen. Want mensen willen het graag lezen. Omdat ik op LinkedIn maar 1200 tekens heb neem ik op mijn blog de ruimte om eens uit te leggen hoe ik tot zo’n mooi verhaal, zo’n mooie ceremonie kom. Ik geef je een exclusief kijkje in mijn rituelenkeuken.

Uitvaart van een jonge moeder

Hoe laat je je gezin los als je veel te jong gaat overlijden? Voor haar was het belangrijk dat vrienden en familie voor het gezin haar man en twee dochters, zouden blijven zorgen. Zij wilde dat ze zich zouden blijven verbinden. Ook na haar dood.

Tijdens de uitvaart was die boodschap van verbinding een rode draad in mijn verhaal. Blijf elkaar opzoeken. Zorg voor ze.

Zij werkte in de bouwwereld. En tijdens de voorbespreking gaf ze aan dat ze graag de gasten tijdens de uitvaart iets mee wilde geven. Iets tastbaars, dat heel erg bij haar paste.

Ik bedacht ‘Kaplablokjes’. Bij binnenkomst kreeg iedereen een blokje en een warm welkom. Even echt contact, verbinding. Met die blokjes bouwden we samen een bouwwerk. Na afloop mocht iedereen weer een (ander) blokje mee naar huis nemen en was het bouwwerk verdwenen.

Om het extra betekenisvol te maken schreven haar ouders, broer en zus zinnen van een liedtekst op de blokjes. Het was de tekst van George Ezra – Hold my girl. Waar ik hold my girls van maakte.

Alleen als mensen bij elkaar zijn is de liedtekst compleet. En daar was de boodschap weer: blijf elkaar opzoeken.

Tekst is eerder gepubliceerd op mijn LinkedIn profiel

1. De telefoon gaat

Het begint altijd met een telefoontje. Óf met een melding dat iemand is overleden. Óf ik wordt gebeld door iemand die ernstig ziek is en graag met mij de uitvaart wil voorbespreken. In beide gevallen maak ik een afspraak en ga op korte termijn langs.

Ik rij of fiets naar deze familie toe. Natuurlijk ben ik op tijd. Ik ben ruim op tijd op de plek van bestemming. Weet precies waar ik moet zijn. Als ik er heel vroeg ben wacht ik even in de auto zodat ik precies op tijd aan kan bellen.

2a. Het voorgesprek (bij leven)

Als iemand nog leeft ga ik alleen kennismaken tijdens een voorgesprek. Vaak is dit op verzoek van degene die ziek is. Mochten er dringende zaken zijn dan nemen we die door. Grote wensen en vragen over de uitvaartceremonie bespreken we natuurlijk ook. Vaak helpt dit in het loslaten van het leven. Het gevoel dat het geregeld is geeft rust. We gaan hier verder niet in op de levensloop, dat is wat mij betreft iets voor na het overlijden. Ik balanceer met deze gesprekken vaak op de grens van Ritueelbegeleider en stervensbegeleider. Zodra het teveel richting stervensbegeleiding gaat dan trek ik me terug. Dat is niet mijn rol.

2b. Het gesprek (na overlijden)

Tijdens het gesprek – waar ik ruim de tijd voor neem, meestal twee à drie uur – gaan we uitgebreid in gesprek. Ik probeer een beeld te krijgen van de persoon om wie het gaat. Voor het gemak ga ik in dit geval uit van een overleden vrouw.

Wie was zij? Wat maakte haar blij? Wat beslist niet? Wanneer was ze het gelukkigst? Hoe stond ze in het leven? Maar ook; hoe is ze opgegroeid, hoe was haar opvoeding? Is er een levensbeschouwing? Waar gelooft ze dat ze nu is? Als je haar voor je ziet in gedachten, waar denk je dan aan? Wat is je mooiste herinnering aan haar? Wat is het mooiste dat jullie samen hebben meegemaakt?

Dit soort vragen gaan ergens over en helpen mij om tot de kern te komen van wie deze persoon was. Te ontdekken wat haar dreef. Wat haar angsten waren en verlangens. Ik schrijf en schrijf en schrijf. Pagina’s vol.

Na uiterlijk twee à drie uur zwaai ik af. Ik heb alles wat ik nodig heb en ik kan aan de slag.

Even laten bezinken

Even afhankelijk van de tijdsdruk en het moment van de dag laat ik het even bezinken. Het is goed om alles wat ik gehoord heb even te laten rusten. Helemaal deze uitvaart van een jonge moeder hakte er bij mij ook in. Eerst even rust, iets anders doen. Even afleiding. Van daaruit kan ik pas gaan schrijven.

4. De schrijfmodus

Ik mag los! Vaak begin mijn creatieve radartjes al te draaien tijdens het gesprek. Ik hoor al wat iemand bijzonder maakte. Vraag daarop door. Ontdek iemands unieke talenten. Hoor wat iemand speciaal maakte. Dat zijn de dingen waar ik op inzoom. Het helpt jou om verder te gaan als ik tijdens de uitvaart kan vertellen hoe iemand genoot van de rust. Dat het niet altijd maar meer, beter, groter hoefde. Het helpt jou als ik kan vertellen dat zij genoot van zitten op een bankje aan het water. De wind door haar haren. Kijken naar de golven. Haar gezin naast haar. Compleet geluk.

Dat helpt jou om ook meer te genieten van de kleine dingen. Dat soort boodschappen zoek ik continu in de verhalen van anderen. Hoe kan zij jou inspireren in je leven? Haar leven stopt, maar wat kan je van haar leren? Zodat jij nog heel lang met plezier door kan leven. Ik zoek naar lessen, boodschappen die je zelf niet ziet. Omdat ze jou helpen. Omdat iemands leven niet voor niets is geweest. Hoe kort het ook was, het heeft iets gebracht. En dat wil ik belichten. Omdat het troostend is.

Tranen van ontroering

Niet zelden laat ik tijdens het schrijven zelf ook een traan. De uitvaart van een jonge moeder raakt mij ook persoonlijk. Het is verdrietig, maar die tranen zijn voor mij altijd het teken dat ik goed zit. Die zinnen houd ik er dan zéker in. En alle tranen die nu vloeien zijn er niet wanneer het er om gaat; tijdens de uitvaart zelf.

5. Inhoudelijke check

Als mijn tekst klaar is laat ik hem áltijd checken door de familie. Zij mogen ervan vinden wat ze willen. Alles mag eruit. En als er dingen nog in moeten dan voeg ik dat toe. Deze check is voor mij een manier om zorgen en spanning weg te nemen. Dan weet ik zeker dat mijn woorden goed zijn, kloppend zijn, en dat ik de grootste goedkeuring al binnen heb. Die van de naaste familie. Als de tekst is goedgekeurd dan is het belangrijkste werk (en de grootste klus) gedaan.

6. Oefenen

Thuis neem ik de tekst hardop meerdere keren door. Meestal twee à drie keer. Veel vaker heeft geen zin en is niet nodig. Dit oefenen helpt me om voldoende los te komen van papier, en ook om te horen waar de ‘bekbrekers’ zitten. Die kan ik nog aanpassen. Het is een perfecte manier om mijn eigen tekst nog een keer op fouten te controleren en te horen of het er lekker uit komt.

7. Laatste voorbereidingen

Hieronder valt voor mij alles wat er op de dag zelf moet gebeuren. Wat trek ik aan? Wat neem ik mee? Heb ik genoeg draaiboek(en) uitgeprint? Weet iedereen wat hij moet doen? Heb ik goed afgestemd met de uitvaartondernemer, de locatie? Zijn de taken goed verdeeld? Staat de muziek klaar, wordt de muziek ook bediend en door wie? Allemaal dingen die horen bij het soepel laten lopen van de uitvaartceremonie waar ik als Ritueelbegeleider verantwoordelijk voor ben.

Meer lezen over rituelen die ik maak? Lees ook mijn andere blogs.

Deze uitvaart deed ik samen met Werner Uitvaart en de foto is van Rob de Joode.